Antika Nedir, Ne Değildir?

Değerli antika severler, antikacılık alanında büyük sorunsallardan biri “antika ” kavramının tam olarak ne olduğudur yani “antika nedir” Çok tartışmalı ve asla net kararın verilemeyeceği bir alandır bu tartışma.

Koleksiyon ruhuna sahip bireyler için “antika” ile “eski” kavramı yakın akraba olmakla birlikte asla aynı şeyler değildir. Biz acizane “eski”, “antika” gibi iki kavramın yanına “toplanabilirlik” gibi bir kavram da eklemek istiyoruz zira bu kavramla birlikte karamla biraz daha net açıklanabilir.

Antikacılıkta vazgeçilmez olan şey toplama tutkusudur. Ancak bu toplama tutkusu değişik şekillerde tezahür edebilir. Halkımızda genellikle “antika” denince 100 yıl civarı gibi bir süre düşünülür. Bunun sebebi asır kavramının büyüklüğü ile birlikte bizim ülkemizde bu süreler civarında büyük bir devletin resmen -ve kısmen kültürü ile birlikte- bitişi, yeni devletin başlamasıdır. Yani bizde 1920 tarihli, yazılı bir eser ciddi heyecan uyandırırken aynı tarihlere sahip İngiliz eser İngilizlerde aynı heyecanı uyandırmayabilir.

Çok uzatmadan kavramlara girelim. Antikalar -evet- genellikle eskidir ancak eski her şey antika değildir. Antika nedir? Antikanın ölçütleri ne olmalıdır? Bunları incelememizin ilerleyen satırlarında işleyeceğiz ancak belirleyici unsurlardan en önemlilerden biri nedaret yani nadirliktir. Nadir olan candır, genelde değerlidir. Ancak toplama tutkusu antikacılıktan biraz daha bağımsızdır. Bazı toplayıcılar antika namzeti olarak düşündükleri hatta böyle olmasa bile istedikleri her şeyin toplayıcılığını yapabilirler. Örneğin güncel sigara ya da içecek şişelerinin toplanması antikacılık grubunda değerlendirilmemelidir. Be “koleksiyonculuk ” kavramının bir dip uzantısıdır.

Antika ile eskiler arasındaki ilişki de yine koleksiyonculuk tutkusu çerçevesinde ortaya çıkar yani eski ile antika artık akraba olmuştur. Tabi bütün bu yazı incelemesinde “eski” ile “antika” arasında değerlilik yarışına asla girmiyoruz. Köylerimizde kasabalarımızda yaklaşık 80-90 yılı görmüş çok fazla eşya vardır ancak antikacılık alanına yani girememiş ya da yeni yeni girmek üzeredir. Ama bazı eşyalar 50 yaşında olmalarına rağmen çok çok ciddi koleksiyonculuk tutkusuna konu olmuştur hem de kalıcı bir etki ile. Bazı dönemlerde de moda ve gündeme göre bazı eskiler antika bazı antikalar eski olarak yer değiştirebilir.

Antika nedir? Antikanın ölçütleri nelerdir?

Asla iddialı olmamakla birlikte bizce bir antikanın taşıdığı özellikler şunlar olmalıdır.

  • Eskilik Antikalarımız az ya da çok belirli bir eskilikte olmalıdır. 60 yaşında bir antika olabileceği gibi 260 yaşında bir antika da olabilir. Ancak bütün bu incelememizin ” tarihi eser” terimi dışında yapıldığını da arada hatırlatalım. Yani Roma heykellerinden ya da Frig terrakotlarından bahsetmiyoruz.
  • Nadirlik Az bulunurluk antikacılık ve koleksiyonerliğin en vurucu ölçütüdür. Az bulunan eser diğer birçok ölçütü geride bırakarak en gözde eserlerden biri olabilir. Bu kavram antika ve tarihi eser alanında “unik” gibi özel bir kavramla zirveye çıkar. *Bu kavramı sonra derin inceleyeceğiz*
  • Sanat Sanatlı olması antikanın olmazsa olmazı olmamakla birlikte önemli ölçütlerinden biridir. Sanatlı özellikle de dönemini iyi yansıtan sanatlı ürünler daha da ön plana çıkar.

Bu ölçütler dışında “kondisyon” gibi başka kavramlar da vardır ki temel de ” antika” tanımlama da işe yaramazken bazen tanımlamaya ve değere yardımcı olabilmektedir.

Değerli takipçimiz hem bu yazımızı hem de başka incelemeleri geliştirerek devam edeceğiz. Bizimle kalın.

Osmanlı gümüş savatlı kemer

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir